Home
12.1 Grutte Pier

12.1 Grutte Pier

In 1480 werd Pier Gerlofs Donia geboren in het dorp Kimswerd. In de  Nederlandse  beeldvorming van de geschiedenis wordt hij neergezet als een losbandige plunderaar en woesteling (een beeld dat bijvoorbeeld ook nadrukkelijk uit de beroemde televisieserie “Floris” uit 1969-1970 naar voren komt). Van Friese kant wordt hij meer als een echte krijgsheer en held beschreven. ¶Grutte Pier was een hardwerkende rijke Friese beor. Hij was 2,15 meter lang,  getrouwd en had een dochter  en een zoon. In 1515 werd zijn boerderij geplunderd en in brand gestoken door Saksische huurlingen. Hierbij kwam zijn vrouw om het leven evenals vele andere familieleden en dorpsgenoten. Na de dood van zijn vrouw werden zijn kinderen toegewezen aan de moeder van Pier. Hij was nu alles kwijt. Uit woede verzamelde hij een groep boeren en armen om zich heen. De meesten kwamen uit Arum en Kimswerd, maar er waren ook veel Gelderse huursoldaten. Aangezien de grootste groep uit Arum kwam noemden ze zichzelf de Arumer Zwarte Hoop.  ¶Het toen nog kleine leger van Grutte Pier overviel steets meer schepen. Om vriend en vijand te onderscheiden had Pier de Friese tongbreker ‘Buter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin is gjin oprjochte Fries’ bedacht. Gevangenen die dit niet konden uitspreken werden van boord gegooid of onthoofd met zijn twee meter grote zwaard. Met dit zwaard kon Pier meerdere vijanden tegelijk onthoofden. Zo vergaarde hij langzamerhand een hele vloot op de Zuiderzee waar ze Hollandse schepen en steden plunderden. ¶In 1517 telde de Zwarte Hoop zo’n 4000 leden, geen schip dat zich nog aan de Friese kust waagde. Samen met zijn neef ging Pier naar Medemblik. Hier namen ze de rijke burgers gevangen. Ze plunderden Medemblik en de dorpen in de omgeving en staken de boel in brand. Ze trokken verder richting de stad Asperen. Hier bouwden ze een muur omheen en gebruikten de stad als uitvalsbassis. In 1518 werden de schepen van Grote Pier aangevalen door elf Hollandse schepen. Voor de kust van Hoorn werden ze verslagen door de Friese piraten. Vlak na deze overwinning versloeg Pier een leger van 300 Hollanders bij Hindeloopen. ¶Een waarzegster voorspelde dat Pier ten onder ging op zee en daarom besloot hij te stoppen met zijn strijd op de Zuiderzee. In 1519 verhuisde Pier naar Sneek en een jaar later, op veertigjarige leeftijd, stierf Grutte Pier.